Türk Soylu Yabancıların Çalışma İzinlerinde Yeni Dönem

Cumhurbaşkanı Onayı ve 10 Kritik Şart

10 Ekim 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliği, Türkiye’de meslek veya sanat icra etmek isteyen Türk soylu yabancılar için kuralları temelden değiştiriyor. Yeni düzenleme, “Türk soyluluk” kavramının belirsizliğini ortadan kaldırarak yetkiyi doğrudan Cumhurbaşkanlığına veriyor ve çalışma izni başvuruları için 10 maddelik net bir şart listesi getiriyor.

En Köklü Değişiklik: “Türk Soyluluk” Statüsü Artık Cumhurbaşkanı Kararına Bağlı

Eski uygulamada geniş bir yoruma dayanan “Türk soyluluk” tespiti, artık somut bir kritere bağlanmış durumda. Yönetmeliğe eklenen Madde 2/A uyarınca, hangi yabancı toplulukların Türk soylu kabul edileceği yalnızca Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek.

Bu adım, idari süreçlerde yaşanan karmaşayı ve farklı yorumları sonlandırmayı amaçlıyor. Ancak bu aynı zamanda, etnik kökeni Türk olsa dahi, Cumhurbaşkanı kararında listelenmeyen bir topluluğa mensup kişilerin bu haktan yararlanamayacağı anlamına geliyor.

Çalışma İzni İçin Gerekli 10 Yeni Koşul

Yeni yönetmelik, başvuru sahiplerinin aşağıdaki 10 temel kriteri eksiksiz olarak karşılamasını zorunlu kılıyor:

1. İkamet İzni: İçişleri Bakanlığınca verilmiş geçerli bir ikamet iznine sahip olmak.

2. Mesleki Yeterlilik: Diploma, denklik belgesi veya ustalık belgesi gibi mesleki yetkinliği kanıtlayan belgelere sahip olmak.

3. Güvenlik Soruşturması: Güvenlik açısından herhangi bir engel teşkil etmemek.

4. Resmi Kayıt: Nüfus kayıtlarının bu kişiler için tutulan özel kütüğe işlenmiş olması.

5. Meslek Kuruluşu Üyeliği: Eğer icra edilecek meslek gerektiriyorsa, ilgili meslek odasına veya kuruluşuna kaydını tamamlamak.

6. Cumhurbaşkanı Onayı: Mensup olunan topluluğun, Cumhurbaşkanı kararıyla “Türk soylu” olarak tanınmış olması.

7. Menşe Ülkede Engellenme: Vatandaşı olduğu ülkede kendi mesleğini yapmasına izin verilmemesi.

8. Kültürel Kimlik: Etkin etnik ve kültürel kimliğinin, vatandaşı olduğu ülkenin baskın kimliğinden farklı olması.

9. Belge Teyidi: Sunulan tüm belgelerin resmi makamlarca doğrulanmış olması.

10. Denklik Süreçleri: Gerekli tüm diploma ve mesleki denklik işlemlerini tamamlamış olmak.

Yeni Düzenlemenin Amacı ve Etki Alanı

Bu radikal değişikliğin arkasında, son yıllarda Balkanlar, Kafkasya ve Orta Asya’dan gelen yoğun başvuruların yarattığı idari yükü hafifletme ve süreci standart hale getirme amacı yatıyor. Hükümet, “Türk soyluluk” kavramını netleştirerek belge sahteciliğinin önüne geçmeyi ve sistemi daha güvenilir kılmayı hedefliyor.

Bu değişiklikten doğrudan etkilenecek gruplar şunlardır:

• Türkiye’de ilk kez çalışma izni başvurusunda bulunacak Türk soylu yabancılar.

• Mevcut çalışma izinlerini yenilemek isteyenler.

• 2527 sayılı Kanun kapsamında hak iddia edenler.

• Başta Ahıska Türkleri olmak üzere Azeri, Kazak, Kırgız, Özbek, Türkmen ve Uygur kökenli kişiler gibi soy bağı Türk olan toplulukların üyeleri.

Sonuç olarak, yeni yönetmelik belirsizlikleri ortadan kaldırsa da başvuru sürecini daha zorlu ve kurala bağlı hale getiriyor. Artık Türk soylu yabancıların Türkiye’de çalışma hakkı elde etmesi, daha kapsamlı bir hazırlık ve Cumhurbaşkanlığı tarafından belirlenen resmi listelere uyum şartına bağlı olacak.